Məktəb yeni inkişaf mərhələsində

Bakının Şüvəlan qəsəbəsində yerləşən Fuad Fərhadoğlu adına 230 nömrəli tam orta məktəblə tanışlığım yeni olsa da, bu təhsil ocağı haqqında kifayət qədər məlumat əldə edə bilmişəm. Mütəmadi olaraq iştirak etdiyim rəngarəng tədbirlər, məktəbin direktoru Elşən Qafarovla söhbətlərim, müəllimlərin dərslərini izləmək imkanlarım məndə məktəb haqqında xeyli təəssürat yaradıb. Bu təhsil ocağı son iki ildə şagirdlərin dünyagörüşünün, pedaqoji kollektivin peşəkarlıq səviyyəsinin, tədrisin keyfiyyətinin yüksəldilməsi üçün, əgər belə demək mümkünsə, sanki bir təcrübə bazasına çevrilib. Atılan hər bir addım həm yenilikçilik, həm öyrədicilik, həm də tərbiyəedicilik mahiyyəti ilə diqqət mərkəzində dayanıb.

Şübhəsiz ki, məktəbdə yeni dərs ilinə hazırlıq işləri hələ köhnə dərs ili başa çatmamışdan aparılmağa başlayır. Məktəbin direktoru Elşən Qafarov bu mövzuda bəhs edərkən söyləyir ki, hər şeydən öncə pedaqoji kollektivə yeni dərs ilində qarşıda dayanan vəzifələrlə bağlı məlumatlar çatdırılır. Pedaqoji kollektivin hər bir üzvü bu vəzifələrin içərisindən öz payını götürür. Nəzərdə tutulur ki, dərs ili ərzində məktəbdə informasiya-kommunikasiya texnologiyalarından istifadə, onun tədrisə tətbiqi işi genişliyi ilə tətbiq olunsun. Bununla paralel olaraq İKT-nin tədrisə tətbiqi işinin səviyyəsi mütəmadi olaraq öyrənilsin. Elşən Qafarov haqlı olaraq vurğulayır ki,  İKT-nin tətbiqi ilə keçirilən dərslərin intensivliyini təmin etmək zamanın tələbidir. Pedaqoji kollektivin hər bir üzvü bu tələblə yanaşı addımlamağı bacarmalıdır. Lakin İKT-nin tətbiqi də hələ son deyil.

Dəryadan bir damla

 İyunun 4-də Şirvan şəhərindəki Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Nofəl Quliyev adına 9 nömrəli tam orta məktəbdə bu təhsil ocağına 34 il rəhbərlik etmiş mərhum Xavər xanım Sayılovayanın həyat və pedaqoji fəaliyyətinə  həsr olunmuş “Ruhunun əbədi məskəni məktəb” kitabının təqdimatı və mərhumun anım mərasimi keçirildi. Azərbaycan Təhsil Şurası İdarə Heyətinin qərarı ilə çap olunan kitabın ideya müəllifi və redaktoru pedaqoji elmlər doktoru, professor, Rusiya Pedaqoji və Sosial Elmlər Akademiyasının akademiki Əjdər Ağayev, tərtibçi “Təhsil və zaman” qəzetinin redaktoru, yazıçı-publisist Böyükağa Mikayıllıdır. Tədbirdə Azərbaycan Təhsil Şurasının sədri, professor Əjdər Ağayev, mərhum Xavər Sayılovanın qardaşı, veteran sovet-partiya işçısi, yazıçı, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Sahib Sayılov, bacısı, veteran müəllim Zəkiyyə Sayılova, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Ülviyyə İbrahimova, Xavər Sayılovanın digər ailə üzvləri, 9 nömrəli tam orta məktəbin, eləcə də Şirvan şəhərinin digər məktəblərinin pedaqoji kollektivlərinin üzvləri, Xavər Sayılovanın vaxtilə dərs dedyi şagirdləri, onunla çiyin-çiyinə çalışmış müəllim yoldaşları iştirak edirdilər.

Tədbiri giriş sözü ilə açan professor Əjdər Ağayev söylədi ki, həyatını gənc nəslin təlimi və tərbiyəsinə, xeyirxahlığa, humanizmə həsr edənlər, ədaləti, sağlam əqidəni, vətənə xidməti, ləyaqəti, insanlara faydalılığı uca tutanlar dünyalarını dəyşib əbədiyyətə qovuşsalarda mənəvi cəhətdən ölmürlər, qəlblərdə əbədi yaşamaq hüququ qazanırlar. Xavər Sayılova da belə insanlardan olub. Xavər xanımın dünyasını dəyişməsindən bir ildən artıq vaxt ötür. Amma biz, onu tanıyan yüzlərlə insan onun aramızda olmadağını hiss etmirik. Sanki hər gün onunla həmsöhbət olur, bu istedadlı müəllimin, məktəb rəhbərinin iş üslubundan, direktorluq fəaliyyətindən, ziyalılığından, mədəniyyətindən, insanpərvərliyindən söhbət açırıq. Əjdər Ağayev Xavər Sayılova ilə tanışlığının tarixindən bəhs etdi. Qeyd etdi ki, Xavər xanımı hələ Lənkəran Pedaqoji Texnikumunda oxuduğu illərdən tanıyıb. Həmin illərdə Salyan rayonundakı Çuxanlı kənd orta məktəbində dərs hissə müdiri və dil-ədəbiyat müəllim işlədiyini deyən Ə.Ağayev Xavər xanımın pedaqoji təcrübə keçmək üçün həmin məktəbə gəldiyini, təcrübə dövrünü uğurla başa vurduğunu söylədi.

Əjdər Ağayev söylədi ki. Xavər Sayılova özünün yüksək insani və peşəkarlıq məziyyətləri ilə yalnız Şirvanda deyil, respublikada tanınıb sevilirdi. Ona həm öz işinin mahir bilicisi olan məktəb rəhbəri kimi, həm də fəal ictimaiyyətçi kimi ehtiram olunurdu. Təsadüfü deyil ki, ölkə başçısı cənab İlham Əliyev Şirvanda səfərdə olarkən şəhərin baş planının ona təqdim olunması məhz Xavər Sayılovaya həvalə edilmişdi. Şirvan şəhər bələdiyyəsinin üzvü, Respublika Qadınlar Cəmiyyətinin Şirvan şəhər təşkilatının sədri kimi apardığı ictimai işlərdə qadın hüquqlarının müdafiəçisi kimi çıxış edir, əməlləri ilə insanların qəlbində xeyirxahlıq mücəssəməsi kimi yüksəlirdi.

Məqsəd, fikir, düşüncə aydınlığı...

 Bu kəndi belə də təsəvvür edirdim. Dağların əhatəsində yerləşən Soyuqbulaq aprel ayının

sonunda da soyuq, hətta qarlı günlərini yaşayırdı. Soyuqbulaq apreldə Bakının fevralı kimi görünürdü. Dolambac yollardakı son dayanacağımız kəndin zəngin tarixə malik olan məktəbi idi. Çoxdan idi ki, bu məktəbə gəlməyi planlaşdırırdım. Amma yolun uzaqlığı, bir də vaxtın azlığı mane olurdu. Amma Soyuqbulaq məktəbində sorağına getdiyim təcrübəli coğrafiya müəllimi Heyrət Vəliyev üçün mənim gətirdiyim bəhanələr onu tanıdığım vaxtdan heç də əsas olmayıb. Təhsil Şurasının son vaxtlar Bakıda keçirdiyi elə bir təlim, konfrans, seminar olmayıb ki, Heyrət müəllim ora bir gün əvvəldən gəlməsin.

“Dünya riyazi dildə yazılmış bir kitabdır”

 Bu yazı Gədəbəy rayonu Gərgər kənd tam orta məktəbin riyaziyyat – informatika müəllimi Elmar Həsənovun iş təcrübəsi haqqındadır.

Dünya elminin zənginləşməsində misilsiz xidmətlər göstərmiş Qalileo Qalileyin belə bir sözü var: “Dünya riyazi dildə yazılmış bir kitabdır. Onu ancaq bu dili bilənlər anlaya bilər.” İnsanlıq zaman-zaman riyaziyyatın bəşəriyyətin inkişafındakı rolunun, riyazi kəşflərin cəmiyyəti sürətlə irəli aparan bir qüvvə olduğunun şahidi olub. Bu, bu gün də belədir. Əsl riyaziyyatçı üçün həyatın nəbzini riyazi əməllərdə görmək çətin deyil.  Bəli, həyat riyaziyyatın fəlsəfəsi üzərində qurulmuş sonsuz məna çələngidir. Riyaziyyat müəllimi bu məna çələngini şagirdinin boynundan qiymətli bir boyunbağı kimi asa da bilər, onu şagird çantasının mənasız bir əşyasına çevirə də bilər. Gədəbəy rayonu Gərgər kənd tam orta məktəbin riyaziyyat-informatika müəllimi Elmar Həsənov birincilərdəndir. Gədəbəydə dərsində iştirak etdiyim müəllimlərdən biri də məhz Elmar müəllim oldu. Elmar müəllimin Gərgər kənd orta məktəbindəki riyaziyyat kabineti – bizim uşaqlıq dövrümüzün riyaziyyat kabinetini

Gələcəyə addım-addım

Bu yazı Pirallahı rayonundakı 231 nömrəli tam orta məktəbin ibtidai sinif müəllimi Nüranə Əliyevanın iş təcrübəsinə həsr olunur.

Müəllimlik daha çox mənəviyyat məsələsidir. Hər bir müəllimin ən ali məqsədi cəmiyyət üçün mənəvi saflığa malik olan şəxsiyyət yetişdirməkdir. Nuranə müəllim dərs prosesində bütün varlığı ilə bu hisslərin aşılanmasına köklənmişdi. Həm də çox çətin bir nüans üzərində dayanmışdı. Onun dərs prosesində irəli sürdüyü prinsip şagirdlərinin mənəvi dünyasının formalaşmasına çalışmaqla bərabər, bu dünyanın təməllərini onların vətən sevgisi üzərində qurmaq istəyi idi. O, yetirmələrini bu hissə doğru addım-addım yaxınlaşdırırdı. Və bu yolda gənc müəllimin ən böyük silahı özünün daxilindən gələn vətən sevgisi və bu sevgini aşılamaq bacarığı idi.

Onun kabinetində hər bir detal yerli-yerində idi. Divarlardan asılmış əyani vəsaitər, müxtəlif mövzulara aid plakatlar rəngarənglik yaradırdı. Hər bir detal özlüyündə nə isə ehtiva edirdi, öyrədirdi. “Kitabqurdu” guşəsində şagirdlər oxuduqları kitablar haqqında məlumatlar yerləşdirirlər. O məlumatlarla tanış olduqda düşünmək olurdu ki, balaca fidanlar il ərzində müəllimlərinin tövsiyəsi ilə maraqlı kitablar oxuyublar.

Ustad müəllimin ustad dərsi

  O, dərs apardığı sinfi «Azərbaycan», «Qarabağ», «Bakı», «Təbriz» olmaqla dörd qrupa

bölmüş, Azərbaycanın böyük mütəfəkkir şairi Məhəmmədhüseyn Şəhriyarın həyat və yaradıcılığı mövzusu ətrafında birləşdirmişdi. Əslində Şəhriyar mövzusu ideya baxımdan özündə milli birliyi ehtiva edir. Bacarıqlı  müəllim bu amildən istifadə etməklə şagirdlərinin təfəkküründə milli hisslərin oyadılmasına təkan verə bilər. Qruplar ayrı-ayrılıqda fəaliyyət göstərib mübarizə aparsalar da, bütövlükdə bir ideya ətrıfında birləşmişdilər: Mənəvi dəyərlərimizin, tariximizin müəyyən mərhələsinin öyrədilməsi. Mənəvi dəyərimizin baş rolunda isə Məhəmmədhüseyn Şəhriyar çıxış edirdi.

Şuşa Rayon Təhsil Şöbəsinin məsləhətçisi Əyyub Əbdüləzimovun (Şırlanlı)  Ramana qəsəbəsində yerləşən  Malıbəyli kənd 1№li tam orta məktəbdə 11-ci sinifdə təşkil etdiyi ustad dərsi Şəhriyarın həyat və yaradıcılığına həsr olunmuşdu. Həmin gün Malıbəyli məktəbində sözün həqiqi mənasında bir Şəhriyar işığı parlayırdı. Həmin işığın ətrafına Təhsil nazirliyinin şöbə müdiri Aydın Əhmədov, Şuşa Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının humanitar məsələlər üzrə müavini Vüsalə Fətəliyeva, Təhsil Problemləri İnstitutunun direktor müavini, Kurikulum Mərkəzinin direktoru pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru Ənvər Abbasov, həmin institutun elmi katibi, pedaqoji elmlər doktoru, Rusiya Pedaqoji və Sosial Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, professor  Akif Abbasov,

İŞIĞA QOVUŞMAQ ÜÇÜN

Professor Vidadi Xəlilov "İşıq" haqqında yazır:

İŞIĞA QOVUŞMAQ ÜÇÜN...

Hər dəfə Qadir Allahın yaratdığı insanların keçdiyi ömür yollarından, yaşam anlarından söz düşəndə unudulmaz şairimiz Süleyman Rüstəmin zəngin məna çaları ilə aşılanan sözləri yadıma düşür:

                      Çox zaman dil demir, ürək deyəni,

                       Mənə ürəyini aç, görüm səni.

                       Qaranlıq gecəyə hüsnünlə bir an,

                      Ay təki nur, işıq saç görüm səni!...

 İstedadlı yazıçı-publisist, jurnalist Böyükağa Mikayıllının qələmə aldığı və görkəmli ziyalımız-pedaqogika üzrə elmlər doktoru, professor, Rusiya Pedaqoji və Sosial Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, əməkdar müəllim Əjdər Ağayevin mənalı ömür yoluna həsr etdiyi «İşıq» sənədli romanı haqqında yazarkən həmin misralardan yan keçə bilmədim. Necə deyərlər, lap yerinə düşdü. Bəli, öz eşqi, varlığı ilə çırpınan hər bir insanın ürəyindən keçənləri dil deməlidir. Əgər ürək-qəlb xatirələri ilə yaşanılan ömürdə olub-keçənləri dil demirsə, kimin-kim olmasını haradan bilək? Sözümün bu yerində antik dövrün dahi filosof alimlərindən sayılan Sokratın hər yerdə heyrət və heyranlıq yaradan deyimi yadıma düşdü:

- Danış səni görüm! Danış səni görə bilim?

Bax elə çox böyük məna tutumu ilə səslənən bu sözlərin təsiri ilə Böyükağa Mikayıllının yeni üslubda, yeni janrda yazdığı «İşıq» sənədli romanını vərəqlədim. Adinin özündə qeyri adi görünən bu kitabın ilk səhifələrindən başlayaraq, ayrı-ayrı bölmələrinin hər birində indiki, gələcək nəslimiz üçün nümunə ola biləcək bir alim-yazıçı ömrünün, hərtərəfli istedad sahibinin həyatı hiss -həyəcan doğuran epizodlarla nəzərə çatdırılır. Belə bir mövqe təsadüfi deyil. Müəllif on ildən çox bir müddət ərzində pedaqoji jurnalistikanın inkişafı sahəsində öz dəsti xətti ilə tanınan və hazırda «Təhsil və zaman» qəzetinin baş redaktoru kimi səmərəli fəaliyyət göstərən professor Əjdər Ağayevlə bu şərəfli yolda birgə çalışır. İşıqlı gələcəyin yolu ilə irəliləyir, qarşıya qoyulan vəzifələrin həlli yolunda inamla addımlayırlar.