Rafiq İmrani: “Azərbaycan mədəniyyətini gur axan çaya bənzətmək olar”

Müsahibimiz sənətşünaslıq doktoru, professor Rafiq İmranidir.

Arayış: Rafiq İmrani 1951-ci ildə Bakıda anadan olub. Asəf Zeynallı adna Musiqi Məktəbini və Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasnı bitirib. 1979-cu ildən Konservatoriyada pedaqoji fəaliyyətə başlayıb. Eyni zamanda elmi-tədqiqat işi ilə məşğul olub. Musiqi və muğam tarixinə aid 6 kitabı çap olunub. 
Metodik və dərs vəsaitlərinin, 60-dan yuxarı elmi məqalənin müəllifidir. 1988-ci ildə Çaykovski adına Moskva Dövlət Konservatoriyasında “Bəhram Mansurovun Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin inkişafında rolu və əhəmiyyəti” mövzusunda namizədlik, 1994-cü ildə isə “Azərbaycan muğamlarının tarixi və elmi-nəzəri əsasları” mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə edib.

R.İmrani Azərbayca

Akif Xalıqov: “Biz təhsili dəyər kimi qəbul edirik”

Yazı 2015-ci ilin noyabrında "Təhsil Və Zaman" qəzetində dərc edilmişdir.

2010-cu ildən “Elektron məktəb” statusu ilə fəaliyyət göstərən Lənkəran şəhər S.Kazımbəyov adına 6 nömrəli məktəb-lisey bu gün təkcə Lənkəranda deyil, regionda bu statusu daşıyan yeganə təhsil müəssisəsidir. Məlum olduğu kimi, 2009-cu ildən reallaşdırılmasına başlanmış “Elektron məktəb” layihəsinə respublikanın 50 təhsil müəssisəsi cəlb edilib. Bəs bu layihənin mahiyyəti nədən ibarətdir? “Elektron məktəb” statusu təhsil müəssisəsinin həyatına hansı dəyişiklikləri gətirir? Bu dəyişikliklər məktəbin perspektiv inkişafında hansı əhəmiyyətə malikdir? Əslində 6 nömrəli məktəb-liseyə gələndə bu kimi suallara cavab tapmağa ümidli idim. Məktəbin direktoru, tanınmış məktəbşünas Akif Xalıqov bu istiqamətdə suallarımı dolğun

Təhsil Şurası Məktəbəqədər Təhsil işçilərinin Birinci Respublika Forumunu keçirdi

"Təhsil Və Zaman" qəzeti, 10.11.2016.

Azərbaycan Təhsil Şurası oktyabrın 8-də Bakının Səbail rayonundakı 132-134 nömrəli Təhsil Kompleksində Məktəbəqədər Təhsil İşçilərinin Birinci Respublika Forumunu keçirdi. Forum “Məktəbəqədər təhsil müasirlik müstəvisində” mövzusuna həsr olunmuşdu. Forumda Azərbaycan Təhsil Şurasının sədri professor Əjdər Ağayev, Təhsil Nazirliyinin məktəbəqədər təhsil sektorunun müdiri Nərminə Alnağıyeva, Təhsil Şurası İdarə heyətinin üzvlərindən professorlar Mirzəli Murğuzov, Asəf Zamanov, Nazim Kazımov, əməkdar müəllimlər Aliyə Təhmasib, Həqiqə Məmmədova, “Təhsil və zaman” qəzetinin redaktoru Böyükağa Mikayıllı, Kəmalə Qədirova, Samir Mehdizadə, Sevinc Abbasova, “Azərbaycan müəllimi” qəzetinin şöbə müdiri Yusif Əliyev, eləcə də respublikamızın ayrı-ayrı rayonlarından məktəbəqədər təhsil sahəsinin mütəxəssisləri, bu sahənin tədqiqatçıları iştirak edirdilər. 

Forumu giriş sözü ilə açan Təhsil Şurasının sədri professor Əjdər Ağayev Azərbaycanda məktəbəqədər təhsil sahəsinin inkişaf tarixindən, bu sahədə zaman-zaman həyata keçirilən inkişafyönümlü layihələrdən, həmçinin dünya təcrübəsindən bəhs etdi. Ə.Ağayev Azərbaycanda məktəbəqədər təhsil sisteminin yeniləşməsinə, burada fundamental işlərin görülməsinə zəruri ehtiyac olduğunu diqqətə çatdırdı. Qeyd etdi ki, uşağın inkişafı, təlimi, təhsili, tərbiyəsi işinin özülü məktəbəqədər təhsil müəssisələrində qoyulur. Təəssüf ki, ölkəmizdə uşaqların məktəbəqədər təhsil müəssisələri ilə əhatə olunması aşağı səviyyədədir. Buna baxmayaraq, səmərəli iş təcrübəsi olan məktəbəqədər təhsil müəssisələri və bu müəssisələrdə çalışan qabaqcıl mütəxəssislər vardır. Məktəbəqədər təhsil müəssisələri üçün tikilən yeni binalar, bu binaların müasir texnologiyalarla təchiz olunması gələcəkdə bu sahədə nailiyyətlərin əldə olunacağından soraq verir. Qabaqcıl təcrübəni ümumiləşdirmək, yaymaq, mövcud problemləri müzakirə etmək və aradan qaldırmaq yollarını müəyyənləşdirmək üçün məktəbəqədər təhsil müəssisələrində çalışanların toplantısını keçirməyə ehtiyac vardır. Bu ehtiyacı və mütəxəssislərin arzusunu nəzərə alaraq Təhsil Şurası Məktəbəqədər Təhsil İşçilərinin Birinci Respublika Forumunu keçirməyi nəzərdə tutmuşdur. Forumun məqsədi məktəbəqədər təhsil işçilərinin peşəkarlığının artırılmasında modernləşmədən istifadənin nümayişi və qabaqcıl təcrübənin təbliğidir.

Məktəbəqədər təhsil müasirlik müstəvisində

Təhsil nazirliyinin sektor müdiri Nərminə Alnağıyeva “Məktəbəqədər təhsil müasirlik müstəvisində” mövzusunda çıxış etdi. O, məktəbəqədər təhsil işçiləri üçün mühüm əhəmiyyətli hesab etdiyi bu foruma çıxışını ulu öndər Heydər Əliyevin sözləri ilə başladı: “Təhsil həyatımızın ən gərəkli, ən mühüm sahəsidir. O milli məqsədlər, milli mənafe əsasında qurulmalıdır.” Təhsilin ilk pilləsi olan məktəbəqədər təhsil ailənin, cəmiyyətin maraqlarına uyğun olaraq uşaqların ilkin yaş

Həyatın ən mühüm suallarından biri

Bir dərs yalnız texnologiyanın tətbiqi ilə deyil, müəllimin ənənəviliyi və müasirliyi sintez etmək bacarığı, bu bacarığı reallaşdırmağa yardımçı olan təfəkkür genişliyi ilə zənginləşir.

286 nömrəli tam orta məktəbin direktoru Samir Mehdizadənin 6-cı sinifdə “Həyati bacarıqlara əsaslanan təhsil” fakültativ kursundan apardığı dərs informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının tətbiqi olmadan, müəllim və şagirdlərin real həyata obyektiv baxışları, bu baxışların realizəsi fonunda davam etdi. Dərsin maraqlı olduğu qədər də həyatilikdən doğan mövzusu, əslində fikirlərin tətbiqi üçün geniş imkan yaratmışdı. Əlbəttə ki, müəllim də öz növbəsində bu imkanı stimullaşdırırdı. “Övlad-valideyn, şagird-müəllim” münasibətləri mövzusunun tədrisi əslində müəllimdən pedaqoji ustalıqla yanaşı, həm də zəngin həyat təcrübəsi tələb edir. Daha doğrusu müəllim öz həyat təcrübəsini pedaqoji ustalıqla meydana qoyub həyatın bu zəruri sullarına cavab almalıdır.

Dərsdə ilk olaraq diqqətimi cəlb edən müəllimin şagirdlərini mükəmməl tanıması idi. Əlbəttə ki, bu, dərs prosesində mühüm pedaqoji-psixoloji amildir. Xüsusən də həyati mövzuların tədrisində bu, daha ciddiliyi ilə özünü biruzə verir.  Şübhə yoxdur ki, əgər müəllim hər bir şagirdini yaxından tanıyır, onun xarakteristikasını bilir, ailə mühitinə, psixoloji durumuna bələddirsə, bu, amil dərs prosesinin daha səmərəli alınmasına şərait yadacaqdır.

Təbiət zənginliyinin əks olunduğu dərs

 Bu yazı Xocavənd rayon 2 nömrəli tam orta məktəbin coğrafiya müəllimi Elnarə Məhərrəmovanın iş təcrübəsindən bəhs edir.

Mənim üçün adi dərs, açıq dərs anlayışı yoxdur. 1 müəllim və 30 nəfər şagirdin yaratdığı bir əsər, həmin əsərdə həyatın anları  var. Gərək o əsərə, o anlara ən yüksək fikir zirvəsindən baxmağı, onun dəyərli məqamlarını meydana çıxarmağı bacarasan... Əgər müəllim ən kiçik hadisəni, ən kiçik dənizi, ən kiçik çayı, ən kiçik obrazı şagirdin düşüncəsində, xəyallarında əks etdirə, onun həyati vacib məqamları barədə təsəvvür oyada bilirsə, demək ki, belə müəllim  şagirdinin təsəvvüründə həyat nədir sualının cavabını da formalaşdırmağı bacarır. Belə müəllim üçün hər hansı bir mövzu həyatın ən böyük problemləri, sınağı kimi, əhəmiyyətli olur. Belə dərslərin haradan başlayıb, haradan bitdiyini də bilmirsən. Xocavənd rayon 2 nömrəli tam orta məktəbin coğrafiya müəllimi Elnarə Məhərrəmova da 7-ci sinifdə tədris etdiyi “Yer kürəsinin gölləri” mövzusu ilə  dünyanın su möcüzəsinin təfəkkürlərdə əks olunmasını, bəşəri həqiqət axtarışlarını hədəfləyirdi. Sanki dünya onlar üçün böyük bir okean, axtarışında olduqları göllər isə mirvarilər idi. Onlar bu mirvariləri min əzab-əziyyətlə toplayıb bəşəriyytin boynundan ən qiymətli inci kimi asmaq arzusunda idilər. Onlar üçün mövzu ilə bağlı hər bir məqam əhəmiyyətli idi. Göllərin dərinliyindin tutmuş, onun suyunun tərkibindəki duzluluğun miqdarına qədər, hər bir məqam əhəmiyyətli hesab edilib, təhlilə cəlb olunurdu. Dərsin motivasiya hissəsində səsləndirilən “Göy-göl” mahnısı, müğənninin məlahətli səsi sanki əsrarəngiz gözəlliyi malik olan göllərimizdən əsən həzin mehi özü ilə bərabər sinif otağına gətirmişdi. Bu həzin meh “Fikir”, “Düşüncə” gəmisini dalğalar qoynunda yırğaladıqca, müəllimin, şagirdlərin dillərindən dünyanın su möcüzəsi həqiqət inciləri kimi süzülüb axırdı.

Mirhaşım Talışlıya “Ustad diplomu” təqdim olundu

Bu günlərdə Lənkəranda səfərdə olan Azərbaycan Təhsil Şurasının sədri, pedaqoji elmlər doktoru, professor Əjdər Ağayev  filologiya elmləri namizədi, Lənkəran Dövlət Universitetinin dosenti, əməkdar müəllim, prezident təqaüdçüsü, görkəmli ədəbiyyatşünas – alim, şair, el ağsaqqalı  Mirhaşım Talışlı ilə görüşdü. Professor Əjdər Ağayev Mirhaşım Talışlını səmərəli elmi-ictimai fəaliyyəti və 90 illik yubileyi münasibətilə Təhsil Şurasının təsis etdiyi “Ustad diplomu” ilə təltif etdi.

Görüşdə çıxış edən professor Əjdər Ağayev söylədi ki, Hacı Mirhaşım Talışlı 16 yaşından "Müsafir" imzası ilə yüzlərlə qəzəl, qəsidə, təxmis, təzmin, mürəbbe, mərsiyə, satirik şeir yazıb. O, əruz vəzninin mahir bilicisidir. Mirhaşım Talışlı  Azərbaycan ədəbiyyatında ilk dəfə əruz vəznində sonet yazıb. "Dedim ki, sözüm qala" şeirlər kitabı, "125 yaşlı məktəb", "Lənkəran" kitablarının, XIX əsr Lənkəran ədəbi mühiti haqqında elmi əsərin müəllifidir. 2010-cu ildə “Xatirəmdə yaşayanlar” kitabı çap olunub. Talış xanlarından olan Mir Mustafa xan Talışinski onun ulu babası olub. El ağsaqqalı Mirhaşım Talışlıya Lənkəran şəhərinin mərkəzində abidə ucaldılıb. Əjdər Ağayev vurğuladı ki, sağlığında abidəsi ucaldılan Mihaşım Talışlı həm şəxsiyyət, həm də alim kimi qəlblərdə özünə əbədi sevgi qazanıb. O, böyük bir nəslin adını şərəflə yaşatmaqla bərabər, zəngin ədəbi, elmi irs yaratmışdır.

8 nömrəli tam orta məktəbdə görüş

Professor Əjdər Ağayevin çıxışı maraqla qarşılandı.

Görüşdə məktəbin əldə etdiyi uğurlardan da bəhs olundu.

Bu günlərdə Lənkəranda səfərdə olan Azərbaycan Təhsil Şurasının sədri professor Əjdər Ağayev şəhər 8 nömrəli tam orta məktəbin qonağı oldu, pedaqoji kollektivlə görüşdü, qabaqcıl dil-ədəbiyyat müəllimi Münasib Nuriyevin dərsində iştirak etdi. Professor Əjdər Ağayevin müəllimlər qarşısında “Ənənə və müasirlik” mövzusunda çıxışı maraqla qarşılandı. Əjdər Ağayev söylədi ki, bu gün təhsilimiz Azərbaycan dövləti tərəfindən yüksək səviyyədə qayğı ilə əhatə olunub. Ölkə başçısı cənab İlham Əliyevin təhsilimizin inkişafına ünvanlanmış fərman və sərəncanları, yeni məktəb binalarının inşa olunması, müasir avadanlıqlarla təchizat, Heydər Əliyev Fondunun Prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın da Fondun xətti ilə təhsilimizin inkişafına yönəlmiş geniş miqyaslı tədbirləri təhsilimizə yeni ab-hava gətirmişdir.